Kullanıcı Girişi

 

EKONOMİK RAPOR

SULUOVA’NIN GENEL PROFİLİ

 1. Suluova’nın Tarihçesi

Miladın ilk yıllarında “Arguma” (Sulakyurt) adıyla anılan bölge 1902 yılında “Suluca” ismiyle bucak olur. 1946 yılında “Suluova” ismini almıştır. Suluova’nın tarihi M.Ö. 2000’li yıllara dayanmaktadır.

“Doğukent” mahallesinde bulunan Kümbettepe’ de yapılan kazılarda çıkan envantere göre ilçe tarihi, kalkolitik çağ ve Hititler devrine kadar uzanmaktadır. Selçuklular döneminde Türk idaresine (egemenliğine) girmiştir. 1386 yılında Osmanlı idaresine geçmiştir.

Eskiden Alevi adıyla anılan bir köy olan Suluova, 1902 yılında Suluca adıyla nahiye olmuştur. Bundan sonra nüfusu hızlı bir artış göstermiş ve 1954 yılında Şeker Fabrikası'nın da yapılmasından sonra 1957 yılında Suluova ismiyle ilçe olmuştur. Önceleri bu bölge bataklık ve sulak bir ova olarak bilinmekle beraber, 6-7 aileyi geçmeyen bir topluluk oturduğu belirtilmektedir. Bataklıkların zamanla kurutulması ve dolayısıyla Şeker Fabrikasının yapılmasıyla bataklık olarak bilinen yerler bile önemli tarım ve yerleşim birimleri oluşturmuş ve nüfusun artmasında başlıca bir etken olmuştur. .

Ulaşım; İl merkezine 24 km. uzaklıkta batıda yer alan Suluova'nın ulaşım sorunu yoktur. Ankara-Amasya karayolları şehir merkezinde geçmektedir.

Suluova’nın iklim ve bitki örtüsü; İç Anadolu Bölgesi karasal iklimi ile Karadeniz Bölgesi iklimi arasında kaldığından geçiş iklim özelliklerine sahiptir. Yağışlar en çok ilkbahar ve kış aylarında görülür. En yüksek sıcaklık ortalaması 21,5 derece ile Temmuz ayında, en düşük aylık sıcaklık ortalaması da 2,2 derece ile ocak ayında gözlenmiştir. İlçemizde bitki örtüsü ise Akdağ eteklerinden başlayarak yüksek bölümleri ormanlarla kaplıdır. Kuzey batıya doğru uzanan dağlarda ormanlar giderek zayıflar. En yüksek dağı Akdağ'dır (2044 mt.) Güneydeki dağlarda ise hemen hemen hiç orman yoktur. Ormanlık örtüyü çam, gürgen ve meşe ağaçları oluşturur. Ovadaki bitki örtüsü ise meyve bahçelerinden, kavak ve söğüt ağaçlarından ibarettir.

Zengin bir linyit kaynağına sahip ilçe merkezi 1954 yılında Şeker Fabrikasının kurulması ile hızlı bir gelişme göstermiştir.

İlçenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Ayrıca ilçede bulunan fabrikalar da bölge ekonomisine katkıda bulunmaktadır. Başlıca geçim kaynakları hayvancılık, soğan, şeker pancarı ve kömür madenleridir.

İlçe önemli doğal güzelliklere sahiptir. Yedikuğular Kuş Cenneti (Yedikır barajı), Kapaklı Orman Fidanlığı ve Dinlenme Tesisleri, Gani Baba, Gökkuşağı Şelalesi, Mostar, Çağlayan Köprü, bunlardan bir kaçıdır

 2. Suluova’nın Kültürel Yapısı:

İlçemiz, Amasya iline bağlı, merkeze 25 kilometre uzaklıkta, 38 Köy, 1 Kasaba, 1 Mezradan oluşmaktadır. İlçe merkezinde 19 Mahalle vardır. Köylerin 2/3'ü ova köyüdür. 1/3 orman ve dağ köyüdür. Köylerin yerleşimi topludur. Kolay, Akören, Oğulbağı ve Derebaşalan Köylerimiz büyük Köylerimizdendir. Oğulbağı ve Kolay Köyleri ilçe merkezine yakın olması nedeniyle kısmen ilçe merkezi ile birleşmiş durumdadır. İlçemizin tek kasabası Eraslan, belediye teşkilatı ile yönetilmektedir.

İlçe merkezinde Türk Kültürünün değişik yörelerinin folklorik özelliklerini aynı anda görebilmek mümkündür. Ülkemizin değişik yörelerinden ilçemize gelen insanları geçen 30-40 yıl içerisinde kendi yörelerinin özellikleri yanında zamanla kaynaşarak, ortak bir folklorik özellik oluşturdukları görülmektedir.

Bölgemizde, insanların ihtiyaçlarının çoğalması, üretimi artırma zorunluluğu, boş zamanları azaltmıştır. Soğan, tahıl, şeker pancarı, patates, ayçiçeği üretimleri, hayvancılık çalışmaları, sürekli uğraş isteyen çalışmalar olduğundan, oyun ve eğlenceye yeterince zaman kalmamakta, ilkokul çağındaki çocuklara bile iş düştüğü görülmektedir.

Düğünlerde değişik yörelerin değişik oyunları sürdürülmektedir. Sinsin, Fanzara, Hoş Bilezik, Yelleme, Topal Kız, Mektepli, Noktalı, Mahir Çavuş, Temirağa, Semah v.b. oyunlar oynanmaktadır. Yöremizde en çok tahıl, ayçiçeği ve haşhaş üretimi yapıldığı için, yemeklerimiz et, sebze ağırlıklıdır. Yöreye has tarhana çorbası, bulgur pilavı, keşkek, yarma çorbası, baklalı dolma, haşhaş çöreği çokça yapılan yemeklerdendir.

3.Suluova’nın Demografik Yapısı:

2014 yılında yapılan adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçlarına göre ilçenin toplam nüfusu 46.612’dir. Toplam nü­fusun 37.636'sı ilçe merkezinde, 8.976'sı köylerde yaşamaktadır.

İlçelere göre il/ilçe merkezi ve belde/köy nüfusu - 2014 2014
  İl/İlçe merkezi Belde/Köy Toplam
Amasya Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın
Merkez 98.935 49.687 49.248 37.015 18.381 18.634 135.950 68.068 67.882
Göynücek 3.629 1.874 1.755 7.142 3.453 3.689 10.771 5.327 5.444
Gümüşhacıköy 14.263 6.828 7.435 8.991 4.385 4.606 23.254 11.213 12.041
Hamamözü 1.460 715 745 2.596 1.258 1.338 4.056 1.973 2.083
Merzifon 54.425 26.739 27.686 15.512 7.992 7.520 69.937 34.731 35.206
Suluova 37.636 18.566 19.070 8.976 4.526 4.450 46.612 23.092 23.520
Taşova 11.056 5.519 5.537 20.277 9.668 10.609 31.333 15.187 16.146
Toplam 221.404 109.928 111.476 100.509 49.663 50.846 321.913 159.591 162.322

Şeker fabrikasının kurulmasıyla birlikte ülkenin her yerinden yoğun göç alarak büyüyen Suluova'nın ilçe nüfusunun büyük çoğunluğunu diğer ilçelerden gelenler (Taşova, Ladik, Gümüşhacıköy, Kavak, Zile, Vezirköprü) ile Kars, Erzu­rum, Gümüşhane, Sivas ve Karadeniz Bölgesi'nden göç edenler oluşturmaktadır. Amasya Şeker Fabrikası, Et-Balık Kurumu ve Kömür ocaklarının faaliyeti, soğan üretiminin ve hayvancılığın gelişmesi ile 1960, 1970,1975 genel nüfus sayımlarında ilçe merkezinde hızlı bir nüfus artışı tespit edilmiştir. 1975 yılından sonra başlayan ekonomik kriz ilçemi­zi de etkileyerek sanayi kuruluşlarının faaliyetlerinin yavaşlamasına ve istihdamın azalmasına neden olmuştur. 1980 yılından sonra yurdumuzda uygulanmaya başlayan tam rekabetçi serbest piyasa ekonomisi içerisinde Amasya Şeker Fabrikası ve Et Balık Kurumu'nun özelleştirilmesi, kömür işletmelerinin dış rekabete dayanamaması ve hayvancılığın krize girmesi gibi nedenlerle bu müesseselerdeki iş imkânları ortadan kalkmış, buna bağlı olarak Suluova'nın nüfus artışında yavaşlama meydana gelmiştir. Kolay, Bayırlı, Saluca, Oğulbağı, Akören, Derebaşalan ve Armutlu köyleri büyük köylerimizdendir. Oğulbağı ve Kolay köyleri ilçe merkezine yakın olması nedeniyle kısmen ilçe merkezi ile bir­leşmiş durumdadır. Eğribük köyünün Erikli mezrası, Karaağaç Köyünün Bengüç mezrası, Yüzbeyi köyünün de Dereağıl mezrası mevcuttur.

Yukarıda ki tabloda ilçeye ait nüfusun yaş dağılımları gözükmektedir. Yaş dağılımına bakıldığında genç nüfusun çoğunlukta olduğu tespit edilmektedir.

Yukarıdaki tabloda ilçenin okur yazar durumu gözükmektedir. Kadınların erkeklere oranlara okur yazar durumunun oldukça düşük olduğu belirtilmektedir.

4 .Suluova’nın Ekonomik Yapısı

 4.1. Sanayi ve Ticaret:

Küresel ölçekte yaşanan ekonomik krizin etkileri ülkemizde devam etmektedir. Yeniden düzenlenen bölgesel teşvik kanunu ile Suluova İlçesinin  daha önce yararlanmış olduğu teşvik kapsamanın daraltılması, bölgedeki işletmeler açısından olumsuz bir etki yaratmıştır. 2013 yılı için uzatılan 5084 sayılı istihdamın teşvik edilmesine yönelik kanunun önümüzdeki yıllar da devam etmesi beklentisi, bu olumsuz durumu biraz olsun pozitife dönüştürerek işletmelerimize nefes aldıracaktır. Ölçek ekonomisine göre İlçe düzeyindeki sanayinin farklı sektörlerden oluşması İlçemiz ekonomisi açısından çeşitlilik sunmaktadır. Sanayi bakımından İlçemiz çok gelişmemiştir. İlçede  önemli Şeker Fabrikasının yanı sıra yem fabrikaları, Un Fabrikaları , mobilya, tekstil fabrikaları bulunmaktadır.

            Amasya Şeker Fabrikası A.Ş." nin 13 Eylül 1953 pazar günü saat 11:00’de temeli atılmış ve 11 Eylül 1954 tarihinde işletmeye açılmıştır. 1800 ton günlük pancar işleme kapasitesi ile kurulan fabrika; tamamı özel teşebbüs ve sermayenin çiftçi tabanına yayılması düşüncesiyle kurulmuş, Kooperatifleşme hareketinin Ülkemizde meydana getirdiği ilk zaferlerden birisidir.

Türk Tarım Sektöründe makinalaşmanın sağlanmasında öncülük etmiştir.

Üreticiler ile yapılan planlı üretim sözleşmesi ile Tarım Sektöründe ekim, ilaçlama ve hasat konusunda üreticilerin bilinçlenmesi sağlanmıştır.

Şeker Üretiminde elde edilen Melas ile Maya üreticilerine önemli bir girdi sağlanmıştır.

Ayrıca Şeker Üretiminden elde edilen Yaş Küspe ve Kuru Küspe ile bölgemizde besi üreticilerine önemli bir yem hammaddesi sağlanarak yine bölgemizde besiciliğin gelişiminde çok önemli bir rol oynamıştır.

2015 yılı itibariyle, halen 740 kişiye istihdam sağlayan bölgenin en önemli kuruluşudur.

Sözleşmeleri üretim yapan 7.000 üreticisi ile 500 bin dekar alanda 500 bin ton pancar üretimi yapılmaktadır.

Üretilen Şeker, Melas, Yaş Küspe ve Kuru Küspe satışlarından elde edilen 153.4 milyon TL Ciro ile bölge ekonomisine katkı sağlamaktadır.

             İlçe Kurulmadan önce var olan  madencilik sektörü gelişmeye başlamış ve önem kazanmıştır. İlçemizde Linyit Kömürü , mermer madeni, bulunmaktadır.

            İlçemizde  ilk Organize Sanayi Bölgesi 2007 yılında odamızın girişimleri sayesinde  kurulan Suluova Besi Organize Sanayi Bölgesidir. Suluova’nın ihracat rakamlarının gelecek dönemde artan ivme gösterecek olması ithalat rakamlarını da buna paralel artırması beklenmektedir. Ayrıca bölgenin TR-83 kapsamında olması işletmeler düzeyinde, kamu alanında ve altyapı yatırımlarında Avrupa Birliği ve Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı fonlarından yararlanmasını sağlamaktadır. Böylece Suluova ekonomik açıdan büyüme imkânını ileriki dönemlerde daha rahat bir şekilde arttıracaktır.

   4.2. Tarım ve Hayvancılık:

Çok eski yıllarda İlçe ekonomisi tarım, hayvancılık ve madenciliğe dayanırdı.

            1950 yılından önce, ovanın önemli bir kısmı, bataklıklarla ya da su birikintileri ile kapalı idi. Ovanın drenajı iyi olmadığından tarım arazisinde taban suyu ve tuzluluk problemleri vardı. Yıllarca süren yatırımlar sonucu ova tarıma elverişli hale getirildi. Baraj ve göletlerin yapılması, suyu araziye taşıyan kanalların inşası ile ova verimli bir alana dönüştürüldü. Ovada bilinçli tarımın başlaması ve gelişmesi ise Amasya Şeker Fabrikası'nın hizmete girmesiyle olmuştur. Modern tarım teknikleri, şirket ziraat mühendisleri tarafından çiftçiye yoğun bir çalışma ile öğretilmiş, buna aynî olarak verilen krediler de ilâve olunca hızlı bir gelişme sağlanmıştır. Şeker sanayinde sağlanan bu başarılar diğer tarım kollarını da etkilemiş, buğday verim ve üretimi, meyve sebze üretimi gelişmiş; önceden yok denecek kadar az olan meyve bahçeleri ve kavakçılık gelişerek, bugünkü duruma gelmiştir. Şeker Fabrikası'nın yan ürünü olan küspe ve melas, pancar kuyruğu ve yaprak gibi atıklar, İlçedeki hayvancılığı özellikle besiciliği hızlı bir şekilde geliştirmiştir. Tarım ve hayvancılıkta sağlanan bu gelişmeler,

İlçemizde sanayiyi geliştirmiş, okullaşma oranı yükselmiş, çevreden göç alan bir ilçe haline gelmiştir.

İlçenin arazi toplamı 477.850 dekar olup, bu arazinin 277.070 dekarı kullanılan tarım arazisi, 50.529 dekar mera 85.700 dekarı ormanlık alan, 13.646 dekarı yerleşim alanı ve mezarlık, 89.055 dekarı kullanılmayan arazidir. Tarım arazisinin 168.000 dekarında sulu tarım, 109.070 dekarlık kısmında ise kuru tarım yapılmaktadır, ilçe'nin ekonomisi tarım ve tarıma dayalı sanayi ağırlıklıdır. Suluova'da tarım oldukça gelişmiş olup, Türkiye ölçülerine göre makineleşmiş tarım yapılmaktadır. İlçede yaşayan çoğu ailenin tarımda küçük de olsa üretimi vardır. Suluova'da genç işletmelerin ve üre tim potansiyelinin varlığı, üretim aşamalarında kooperatifleşerek işbirliği yapılması, müşteri odaklı olunması ve kaliteli ürün bilincinin gelişmesi daha fazla gelir elde edilmesine yol açacaktır. Bunun yanında yetersiz sermaye yapısı, yetersiz yönetim, aile şirketlerinin kurumsallaşma sorunları, teknolojik gelişmelerin yeterince takip edilmemesi, iletişim eksikliği ve atık değerlerin değerlendirilememesi ilçe tarımının önündeki sorunlardır. Tersakan Irmağı ve Yedikır Barajı'nın suladığı Suluova'nın Yedikır Ovası, Karadeniz ve iç Anadolu Bölgesi'nin iklim özelliklerini birlikte taşıyan geçit bölgesinde bulunması nedeniyle her türlü tarım ürününün yetişmesine imkân vermektedir. İlçede Yedikır Barajı ve göletlerin yapılmasıyla birlikte sulu tarıma geçilmesi, sanayi bitkilerinin yanında bağ, bahçe tarımı  (meyvecilik, sebzecilik) ve tarım üretimini de olumlu yönde etkilemiştir. İlçede buğday başta olmak üzere soğan, arpa, şekerpancarı, elit (şeker pancarı tohumcu), tohumluk ve silajlık mısır ayçiçeği, nohut gibi ürünler ticari amaçlı olarak belli oranlarda yetiştirilmektedir. Sonullarda soğana alternatif olarak yem bitkileri yetiştiriciliğine başlanmıştır, Ayrıca Harmanağılı, Yolpınar, Uzunoba, Saluca, Kurnaz ve Boyalı artarak bu yörelerde yaşayan nüfusun önemli bir geçim kaynağı haline gelmiştir. Meyve olarak; elma, şeftali, kiraz ticari olarak üretilmektedir.

 4.3. Madencilik:


            Suluova'da başta MTA olmak üzere Özel firmalarca da maden sahaları arama çalışmaları sürdürülmektedir. Bölgede özellikle kömür rezervi ortaya çıkarılmış olup, bu alanda üretim sürdürülmektedir.

Eski Çeltek Kömür işletmesi İlimizin sanayi sektörünün ihtiyacı olan kömürlerin % 70'ini karşılayan Amasya'da ki en büyük kömür üreticisi firma Eski Çeltek Kömür İşletmeleridir. Kömür yatağı Suluova'nın 2 km kuzeybatısında G35-a3 paftasında bulunmaktadır.

Bu işletme,1927 yılında DDY tarafından 437 hektar alanı kapsayan ruhsatı alarak çalışmaya başlamıştır. 1958 yılında İl Özel İdaresi tarafından satın alınmış hala bu İdare tarafından işletilmektedir. 133 hektarlık işletilebilir kömür sahasında 2 açık ocakta üretim yapılmaktadır. Görünür kömür rezervinin 4 milyon ton olduğu belirlenmiştir. Yıllık 150.000 ton elenmiş toz, yıkanmış toz, fındık, ceviz, 1 ve 2. ürün parça ve paçal parça kömür cinslerinde üretim ve satış yapılmaktadır.

Eski Çeltek yöresindeki kömürlerin kimyasal değerleri şöyledir; Su: %6.3, Kil: %9.75, Kükürt: %1.5, AID kcal/kg: 5500 ilçemizde ayrıca 3 tane özel kömür işletmesi bulunmaktadır. Bunların da yıllık ortalama 50.000 ton kömür üretimi bulunmaktadır.

Bu işletmelerin ilçenin, çevre bölgelerin ve sanayicilerin kömür ihtiyaçlarının karşılanmasında önemli katkıları bulunmaktadır. İşletmelerde ortalama 500 işçi ve personel çalışmaktadır.

1.5.  İDARİ YAPI

Amasya şehri; Göynücek, Hamamözü, Taşova, Gümüşhacıköy, Suluova ve Merzifon olmak üzere 6 ilçeden oluşmaktadır. T.C. İçişleri Bakanlığı Türkiye Mülki İdare Bölümleri Envanteri verilerine göre Amasya ilinde, ilçeler dahil olmak üzere yer alan mahalle sayısı ise toplam 106 dır. İlde toplam 370 köy bulunmaktadır (https://www.e-icisleri.gov.tr/Anasayfa/MulkiIdariBolumleri.aspx). T.C. Amasya Valiliği İl Planlama ve Koordinasyon Müdürlüğü verilerine göre Amasya ilinin yüz ölçümüne ilişkin bilgiler aşağıda yer almaktadır.

         
Tablo 5. Yüzölçümüne Göre Amasya İlçeleri    
         
S.NO İDARİ BİRİM (İLÇE) ALANI (Km²)
Göl Dahil* Göl Hariç** Yüzölçümüne Göre**
1 AMASYA MERKEZ 1.730 1.729,7 30%
2 GÖYNÜCEK 579 578,2 10%
3 GÜMÜŞHACIKÖY 653 652,9 11%
4 HAMAMÖZÜ 201 201,4 4%
5 MERZİFON 971 970,4 17%
6 SULUOVA 516 516,2 9%
7 TAŞOVA 1.051 1.041,4 18%
AMASYA İLİ TOPLAM 5.701 5.690,2 100%
         
         
NOT : *Göl Dahil Yüzölçümü: Harita Genel Komutanlığından alınan bilgilerdir.  
NOT : **Göl Hariç Yüzölçümü: TÜİK Bilgileridir    
                 

(http://www.amasyaplanlama.gov.tr/default_B1.aspx?content=167, ErişimTarihi:21.01.2015). 

İşgücü:

            İŞKUR’un Amasya İşgücü Piyasası Talep Araştırmasına göre; Amasya ilinde 30 Haziran 2015 tarihi itibariyle istihdamda 1080 kişilik net artışın beklendiğini bize göstermektedir. Başka bir deyişle, işverenler bugüne kıyasla, 30 Haziran 2015 tarihinde istihdamın net olarak % 7,3 artmasını beklemektedir.

            Amasya ili GSYİH’si Türkiye GSYİH'sinin 0,4'ünü oluşturmakta; GSYİH’nin % 63’ünü hizmetler, %30’unu tarım ve %7’sini ise sanayi sektörü değerleri oluşturmaktadır.

Tablo 11 : Amasya ili ile Türkiye İhracat Karşılaştırması

(Değer: Bin $

Yıl İl adı Toplam Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık
2014 Türkiye  144 485 294  12 401 040  13 054 023  14 681 761  13 373 287  13 699 161  12 885 863  13 350 844  11 399 551  13 597 289  12 910 949  13 131 524    0
  Amasya   90 922   9 445   7 226   8 336   9 076   8 750   9 258   8 620   7 915   8 509   6 080   7 708  
                             
2013 Türkiye  151 802 637  11 481 521  12 385 691  13 122 058  12 468 203  13 277 209  12 399 974  13 059 520  11 118 301  13 060 371  12 053 705  14 201 227  13 174 857
  Amasya   86 250   5 474   7 076   4 424   6 364   6 547   6 882   8 928   8 961   6 699   7 662   9 988   7 245
      Tablo -12 : Amasya ili ile Türkiye İthalat Karşılaştırması   (Değer: Bin $
Yıl İl adı Toplam Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık
2014 Türkiye 220 450 411 19 286 489   18 239 709   19 931 702   20 658 546   20 875 118   20 792 212   19 940 567 19 497 720  20 595 968  19 184 368 21 448 014     0
  Amasya    35 647    2 378    2 958    4 275    5 015    2 176    2 713    3 214    5 248    2 713    3 240    1 718  
                             
2013 Türkiye   251 661 250   18 802 568   19 395 114   20 559 355   22 825 142   23 245 301   21 012 835   22 965 864   18 198 366 20 620 819  19 482 637   21 414 219   23 139 031
  Amasya    27 307    1 841     834    3 248    1 701    2 292    2 002    3 027     876    3 433  2 744    3 475    1 836

    2013 yılı verilerine göre Amasya’da 174.667 adet büyükbaş, 141.762 adet küçükbaş, 1.200.575 kanatlı hayvan bulunmaktadır (www.amasya.gov.tr)

Tablo 13. İlçelere göre hayvan sayıları ve süt üretimi

Amasya-Suluova Besi Organize Sanayi Bölgesi:  90 hektar büyüklüğündedir. Altyapı yapım işi keşif bedeli 2007 yılı birim fiyatlarıyla 12.265.000.-TL dir. Ø AG-YG elektrik şebekesi ve ENH inşaatı tamamlanmıştır. Bölgede 15 adet sanayi parseli bulunmaktadır. Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımızca yürütülen Tarıma Dayalı İhtisas OSB projelerinin Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına devrine ilişkin protokol 12.03.2012 tarihinde imzalandığından, bu protokol kapsamında imza tarihinden itibaren Suluova Besi OSB’ne ilişkin iş ve işlemler Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğünce yürütülmektir.. http://www.amasya.gov.tr/SayfaAltCatsDownload/GD3N8Ilin_Sanayi_Yapisi.pdf

1.8.3. TİCARET

            İç Anadolu’nun birçok ilinden Karadeniz’e geçiş yolu üzerinde bulunan ve Avrupa – İstanbul – İran Uluslararası karayolu güzergâhında yer alan Amasya; ulaşım imkânları yönünden iyi bir konumdadır. Amasya kuzeyde Karadeniz kıyılarına Karayolu ile, Samsun limanına ise hem karayolu hem de demiryolu ile bağlanmaktadır. Ankara’ya 336 km., İstanbul’a  671 km, Tokat’a 114 km, Çorum’a 92 km, Samsun İl Merkezine ise  131 Km uzaklıktadır. 2008 yılından itibaren hizmet vermeye başlayan Amasya-Merzifon Havaalanı bölgenin önemli ulaşım kaynaklarından biri haline gelmiştir.

          İlde ticaretle uğraşanların büyük bir çoğunluğu perakende ticaret ile iştigal etmekte iken son yıllarda Sanayide ve Ticarette  büyük  ilerlemeler olmuştur. Ayrıca,tarımsal ürünlerin satışlarından sağlanan gelirlerde de artışlar görülmektedir.. Tarım ürünlerinin alım-satımına dayanan il ticareti,  en çok İstanbul-Ankara ve Samsun illeri ile yapılmaktadır. İlde hayvancılık  ticaretinin de önemli bir yeri vardır. Ayrıca, süt ve besi amaçlı büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık, Amasya ekonomisin de önemli bir yer tutmaktadır. Son dönemlerde hayvancılık ve kanatlı hayvancılık sektörüne yapılan yatırımların artmasıyla yumurta üretiminde de bir canlılık gözlemlenmektedir. Bu sektörün canlanması sağlayan Suluova’da hizmete açılan 20.000 m2 kapalı alanda faaliyet gösteren, günlük 1.000.000 yumurta/gün kapasiteye sahip üretim tesisinin kurulmuş olmasıdır. Söz konusu tesis Türkiye yumurta üretiminin %2,5’ini tek başına karşılayacak kapasitededir.

          Amasya’da; Elma, Kiraz, Şeftali, Armut, Ayva, Erik, Kayısı, Üzüm ile meyvecilikte, soğan, Şeker pancarı, Ayçiçeği, mısır, buğday, haşhaş, yeşil mercimek, patates ile tarla ziraatında, sera domatesi ve salatalığı, biber, patlıcan, marul, karnabahar, lahana, Yeşil fasulye, bamya, kabak vb. sebzeler de sebzecilikte önemli bir yer tutmaktadır. Bu ürünler ülkemizin iç pazarına pazarlandığı gibi Kiraz, soğan, elma, vb..dış ülkelere de ihraç edilmektedir. Şeker pancarı, kuru soğan, nohut, mercimek, fasulye, şeker, ayçiçeği yağı, süt ve süt mamulleri, yumurta, hayvan yemi, un, kireç, tuğla, kiremit, linyit kömürü, Dayanıklı tüketim maddeleri, çimento, demir, narenciye gibi ürünler il içi ve il dışı Ticarete konu olan en önemli ürünlerdir.

          İlde toplam 225.429 Ton sebze üretim, 105.338 Ton meyve üretimi yapılmıştır. Özellikle sofralık domates 101.822 Ton, bamya 1.708 Ton ve çeşitli elma türleri olarak 33.514 Ton, 28.881 Ton kiraz üretimi olmuştur. Yurt içi ve yurt dışına satışı yapılmıştır.

         

 Sanayi alanında Mermer, kuru maya, ankastre mutfak tipi aspiratör, davlumbaz, ürünleri, tekstil ürünleri, Rivet, mobilya ve ofis mobilyaları, linyit, metal sanayi ürünleri,  kimyevi ve plastik sanayi ürünleri Yurt içine satışı yapıldığı gibi yurt dışına da ihracatları yapılmaktadır. Mermer, ankastre mutfak ürünleri ihracatta önemli yer tutmaktadır. Amasya da mermer sanayi önemli ölçüde gelişmiş olup yurt dışına ihracat yapılmaktadır. Merzifon ilçesinde aspiratör, davlumbaz, fırın mutfak eşyası ile makine kalıp üretiminde ve gölge kutuplu elektrik motoru konusunda ilk ve tek üretici firmaları bulunmaktadır, bunlar Avrupa ve diğer ülkelere önemli ölçüde ihracat yapmaktadırlar.

          2006 yılında kurulan Amasya Üniversitesi kısa zaman içerisinde yeni açılan dallarla büyük atılım gerçekleştirmiş olup tercih edilen Üniversiteler arasına girmiştir. Halen 10965 öğrenciyle eğitim vermektedir. İlçelere yeni yüksek okullar açılması ticaretimizde olumlu yönde bir gelişme sağlamıştır.

          İlimizde son yıllarda kültür turizminde önemli gelişmeler olmaktadır. Turizm, birçok sektörü ve iş kolunu harekete geçiren, istihdam yaratan; bölgenin dış dünyaya açılmasına katkı yapan önemli bir araçtır. Kültür ve Turizm Bakanlığınca marka kent projesi kapsamındaki 15 il arasına Amasya da alınmış olup, son yıllarda turizm eksenli düzenleme ve faaliyetlerle turizm gelişmektedir. Ayrıca ilimizde 2013 yılında yurt içinden ve yurt dışından  gelen turlar ve ziyaretler artmıştır. 467 bin 659 kişi müze ziyaretlerinde bulunmuştur. (http://www.amasya.gov.tr/ekonomik-yapi-kategori.asp?SayfaAltCatId=17)

1.8.4. TURİZM

Amasya MÖ 8500 yıllarına kadar dayanan tarihi geçmişi ve doğal güzellikleri ile önemli bir turizm şehridir. Kral Kaya Mezarları, Aynalı Mağara, Ferhat Su Yolu, Darüşşifa (Bimarhane), Amasya Evleri gibi tarihî eserleri, Borabay ve Yedikuğular Kuş Cenneti gibi gölleri, Gözlek, Terziköy ve Hamamözü gibi kaplıcaları Amasya Turizmine katkı sağlamaktadır (Aylar ve Çoban, 2004:367).

Amasya, kalacak yer bakımından ziyaretçilerine birbirinden farklı seçenekler sunmaktadır. Şehir merkezinde veya merkeze sadece birkaç kilometre mesafede bulunan, hizmet kaliteleri yüksek otellerin yanı sıra Yeşilırmak’ın kenarına dizilmiş tarihi konak ve evlerin bir kısmı butik otel veya pansiyon olarak hizmet vermektedir (Amasya Şube Müdürlüğü, 2013).

Amasya ilinde bir adet Etnografya ve iki adet genel müze, 1 adet Özel Şehzadeler Müzesi ve 1 adet Milli Mücadele Müzesi ve 1915 Şehri Amasya adı ile 1915 Amasya’sını anlatan 1/150 ölçekli maket müze yer almaktadır. Aynı zamanda tıp alanında ün yapmış Sabuncuoğlu Şerafettin adına yapılmış 1 adet tıp müzesi ve dünyanın ilk ve tek aşıklar müzesi şehrin görülmesi gereken yerlerindendir. M.Ö. 8500 yıllarına uzanan tarihi, kültürel mirası ve sahip olduğu topografyası ile Amasya, bölge genelinde özel bir yere sahiptir. Bir heykeli andıran iki tepe arasında konumlanan, Yeşilırmak ile ikiye bölünen, yer yer tarihi köprülerle birbirine bağlanan kent, her konuğunu etkileme gücüne sahiptir. Özellikle Kral Kaya Mezarları, Amasya Kalesi ve Yalıboyu evleri gibi pek çok farklı tarihi yapının bir aradalığı bu gücün önemli bir kaynağıdır. Amasya’nın sahip olduğu bu güç önemli bir noktaya dikkat çekmektedir. Konum ve korunmuşluk düzeyi olarak Amasya’daki tarihi mirasın kent merkezinde ve birbiriyle iç içe geçmiş olarak bulunması, korunma ve yaşatma çalışmalarının sistemli olarak yürütülmüş olması Amasya’yı bu bağlamda öne çıkarmaktır

İl Stratejik Planına göre de, zengin bir kültürel yapıya sahip olan Amasya; “Gelişen teknoloji, iletişim, ekonomik yapının olumlu ya da olumsuz etkilerine karşı kültürel anlamda değerlerini muhafaza edebilmiş bir ildir…” Tarım, Kültür Turizmi ve Sanayideki Markaları ile rekabet eden bir il olmak vizyonundaki Amasya, Kültür ve Turizm Bakanlığı 2007-2013 Stratejik Eylem Planı kapsamında ilan edilen 15 marka kentten birisidir.

Birçok eşsiz eseri yanında 8 adet İlhanlı Mumyasıyla ünlenen kent merkezindeki Arkeoloji Müzesi’nde toplam 22.727 adet eser ve il genelinde toplam 581 taşınmaz kültür varlığı bulunmaktadır. Kent Merkezindeki Bayezid İl Halk Kütüphanesi, içerisinde Hz Osman’ın kendi elyazması Kuran-ı Kerim’in de bulunduğu 2.340 adet el yazması eseriyle Türkiye’nin en zengin kütüphanelerinden birisidir. 1914-Minyatür Amasya Müzesi ile Amasya’da doğmuş, ya da valilik yapmış şehzadelerin balmumu heykellerinin yer aldığı Şehzadeler Müzesi kente son yıllarda kazandırılan özel müzelerdendir. Lokman Hekîm’in de yaşadığı bu şifa kentinde İlhanlılar dönemine ait Bimarhane (şifahane), tüm ihtişamıyla ayakta bulunmaktadır.

İl sınırlan içinde bulunan Terziköy, Gözlek ile Hamamözü kaplıca suları, “Oligometalik Sular” grubunda olup sağlık-SPA turizmi kapsamında mevcut konaklama tesisleri ile hizmet vermektedir.

Ev sahipliği yaptığı 17 uygarlığın önemli bilim, sanat ve idari merkezlerinden birisi olan Amasya; Anadolu’nun Bağdatı, Şehirlerin İncisi, Âlimler Merkezi, Akıl ve Hikmet Şehri gibi adlarla da anılmıştır. Tarih boyunca bilim, sanat ve idari merkez olma özelliği, binlerce yıllık kültür birikimi ve zengin bir kültürel mirasın yanında; dünyaca ünlü bilim ve sanat adamlarının da Amasya’da yetişmesine neden olmuştur. İlk Coğrafyacı Strabon, Brindisi Kentinin Koruyucu Azizi Amasyalı Theodore, Özgürlük Savaşçısı “Büyük Mithridates”, divanı bulunan ilk kadın şairlerimiz Zeynep ve Mihri Hatun, II. Bayezid’in hocası ve dostu “Hattatların Kıblesi” Şeyh Hamdullah, Antik Çağın en önemli cerrahlarının başında gelen Sabuncuoğlu Şerefeddin, bu ünlülerden yalnızca bir kaçını oluşturmaktadır.

Osmanlı sivil mimarisinin özgün örneklerinden birisi durumundaki Yalıboyu Evleri ile bu evlerin yer aldığı Hatuniye Mahallesi; konaklama ve eğlence hizmeti veren tesisleriyle turizme kazandırılmıştır. Amasya Kalesi ve Kral Kaya Mezarları, Yalıboyu Evleri ve Hatuniye Mahallesi, 2.000 yıllık geçmişiyle medeniyetlerin buluştuğu Alçak Köprü, Selatin Camilerinin en güzellerinden birisi olan II. Bayezid Külliyesi, Gökmedrese, Kapı Ağa Medresesi, Ölümsüz Aşkların Simgesi Ferhat Su Kanalı, Çilehane Camii, Gümüş Maden Camii ve Merzifon Taşhan, ilin dikkat çeken önemli kültür miras eserlerini oluşturmaktadır. Evliyaları ve tarihi camileri ile de ön plana çıkan şehirde Yıldırım Bayezid, Sultan Çelebi Mehmet, Sultan II. Murat, Fatih Sultan Mehmet, II. Bayezid ve Sultan III. Murat valilik yapan Osmanlı Padişahlarıdır. Yavuz Sultan Selim Amasya’da doğmuş, Kanuni Sultan Süleyman’ın oğlu Şehzade Mustafa Amasya Valiliği yapmıştır. Türkiye Cumhuriyeti’nin doğum belgesi Amasya Tamimi’nin imzalandığı Saraydüzü Kışlası aslına uygun olarak 2007 yılında Milli Mücadele Müzesi ve Kongre Merkezi olarak inşa edilerek, ziyarete açılmıştır. Baraklı Şelalesi, Borabay Gölü’nün eşsiz kamp alanı, yamaç paraşütü ve doğa sporları olanakları; ilin Osmanlı mutfağına ait yöresel lezzetlerinden keşkek, bamya dolması, toyga çorbası ve hoş kokusuyla ünlü Amasya Misket Elması, Yeşilırmak kenarında semaver çayı ile Amasya çöreği damak tadına önem veren ziyaretçileri de fazlasıyla memnun etmektedir. http://www.amasyatso.org.tr/images/bilgi-bankasi/ekonomik-veriler/turizm-sektoru.pdf

Suluova bölgenin orta yoğunlukta nüfusa sahip olan ilçelerinden bir tanesidir. Lise ve üniversite mezunlarına bakıldığında eğitim seviyesinin ilçede düşük kaldığı fark edilmektedir. İlçede bir yüksek öğretim kurumu bulunmaktadır. Sağlık alanında ise ilçede nüfus başına düşen uzman hekim ve yatak sayısının yeterli olmadığı görülmektedir. İlçede bebek ölümleri görülebilmektedir. İlçede sosyal donatı alanları kısıtlı durumdadır. İlçe ekonomisi tarım ve tarıma dayalı sanayi ağırlıklıdır. İlçe geniş tarım alanlarına sahiptir. Suluova’da tarım oldukça gelişmiş olup, Türkiye ölçülerine göre makineleşmiş tarım yapılmakta ve verimlilik ile ürün deseninin temel belirleyicilerinden biri olan sulama yaygın olarak kullanılmaktadır. İlçede tarımsal gelir içinde hayvancılığın özellikle besiciliğin yeri büyüktür. İlçede karma OSB’nin yanısıra besi OSB de bulunmaktadır. Suni tohumlamanın yaygınlaştırılması, hayvan hareketlerinin ve hastalıklarının kontrol edilmesi, hayvan barınaklarının iyileştirilmesi verimi artıracaktır. İlçede yapılacak olan yatırımlarda tarımsal altyapının geliştirilmesine yönelik sulama ve tarla içi gelişim hizmetlerine ağırlık verilmesi, sulu mera tesislerinin kurulması önem taşımaktadır. Bölge planındaki tedbirlerden bir tanesi de hayvansal atıklardan biyogaz elde edilmesi ve enerji üretilmesidir. İlçe sanayi istihdamının önemli olduğu ilçelerden bir tanesidir ve tarıma dayalı sanayi gelişmiştir. Bölge planında Bafra, Çarşamba, Turhal, Erbaa ve Osmancık ile birlikte belirlenmiş olan tarıma dayalı sanayi odaklarından bir tanesidir. Amasya Şeker fabrikası ilçede faaliyet göstermektedir. Şeker pancarının tamamı ilçedeki Şeker Fabrikasında işlenmektedir. Diğer taraftan ulaşım ekipmanları, metallerin makinede işlenmesi ve diğer plastik ürünleri imalatı istihdam sağlayan önemli sektörlerdir. Bölge planında yer alan tedbirlerden bir diğeri de Suluova KSS’de üretimi ve çevreyi olumsuz etkileyen altyapı eksikliklerinin tamamlanmasıdır. Suluova Sivas-Samsun karayolu, demiryolu ve çeşitli yönlere giden karayolları üzerindedir, İlçeye bağlı köylere ulaşım altyapısı iyi durumdadır. Köy yollarının büyük bir bölümü asfalttır. MOBESE sistemi, doğalgaz altyapısı ve Amasya-SuluovaKayadüzü arası şehirlerarası yolunun bölünmüş yol olarak yapılması çalışmalarının tamamlanması da önem taşımaktadır.

x

DUYURU

 1. ODAMIZ WEB SAYFASINDAN FİRMALARA REKLAM VE İLAN VEREBİLİRSİNİZFİRMALARINIZI TANITABİLİR , TİCARETİNİZİ GENİŞLETEBİLİRİSİNZ

2.ODAMIZIN 4 YIL BOYUNCA HAZIRLANAN STRATEJİK PLANA WEB SAYFAMIZDAN ULAŞIP GÖRÜŞLERİNİZİ BİLDİREBİLİRSİNİZ.

3.SİZE DAHA İYİ HİZMET VEREBİLMEMİZ İÇİN WEB SAYFAMIZDAKİ ANKETİMİZİ MUTLAKA DOLDURMANIZ GEREKMEKTEDİR.

4.WEB SAYFAMIZDAKİ ETKİNLİK TAKVİMİMİZDEN EĞİTİM,GEZİ VE ETKİNLİKLERİ TAKİP EDEBİLİRSİNİZ.

5.WEB SAFYAMIZDAN ÜYE BORÇ SORGULAMANIZI YAPABİLİRSİNİZ.

6.MOBİL UYGULAMAMIZ AKTİF HALE GEÇMİŞTİR , AKILLI TELEFONLARINIZA İNDİREBİLİRSİNİZ.